Calaamadaha Anemia (Dhiig-yarida) & Cuntooyinka Dabiiciga ah ee Kordhiya Dhiigga.

Calaamadaha Anemia (Dhiig-yarida) & Cuntooyinka Dabiiciga ah ee Kordhiya Dhiigga.

Hordhac

Anemia ama dhiig-yarida waa xaalad caafimaad oo aad ugu badan bulshada, gaar ahaan dumarka, carruurta, haweenka uurka leh iyo dadka nafaqo-xumadu hayso. Xaaladdan waxay dhacdaa marka jirku uusan haysan dhiig cas (Hemoglobin) ku filan oo qaada oksijiinta jirka. Haddii aan la daaweyn, dhiig-yaridu waxay sababi kartaa daal joogto ah, wareer, dhibaatooyin wadnaha ah iyo hoos u dhac ku yimaada awoodda jirka.

Qoraalkan blog-ka ah waxaad ka heli doontaa:

Waa maxay anemia?

Noocyadeeda

Calaamadaha dhiig-yarida

Sababaha keena

Cuntooyinka dabiiciga ah ee kordhiya dhiigga

Talooyin ka hortag iyo daaweyn dabiici ah

Waa Maxay Anemia (Dhiig-yarida)?

Anemia waa xaalad ka dhalata marka hemoglobin-ka dhiigga uu ka yaraado heerkii caadiga ahaa. Hemoglobin-ku waa qayb ka mid ah unugyada dhiigga cas oo qaada oksijiinta una gudbiya xubnaha jirka. Marka uu yaraado, jirku ma helo oksijiin ku filan, taasoo keenta daal iyo dhibaatooyin kale.

Noocyada Dhiig-yarida (Anemia Types)

1. Iron Deficiency Anemia

Tani waa nooca ugu badan, waxayna ka timaadaa bir (iron) yari. Waxaa inta badan ku dhacda haweenka caadada leh, uurka leh ama dadka aan si fiican u cunin cuntooyin bir leh.

2. Vitamin Deficiency Anemia

Waxay ka dhalataa yaraanta:

Vitamin B12

Folic Acid

3. Anemia-da Dhiig-bax

Waxay timaadaa marka dhiig badan lumo, sida:

Caado culus

Qaliin

Dhiig bax caloosha ah

4. Anemia-da Cudurrada Joogtada ah

Cudurrada sida:

Kelyaha

Kansarka

Caabuqyada joogtada ah

ayaa sababi kara dhiig-yari.

Calaamadaha Anemia (Dhiig-yarida)

Calaamadaha Guud

Daal joogto ah

Tabar-darro

Neef qabatow

Wadno garaac degdeg ah

Madax-wareer

Indho madow

Calaamadaha Dumarka

Caado badan ama dheer

Qabow daran

Timaha oo daata

Maqaarka oo cirrooba

Calaamadaha Carruurta

Korriin gaabis ah

Waxbarasho dhibaato ku timaada

Daal iyo hurdo badan

Calaamadaha Uurka

Hooyada oo daasha

Miisaanka ilmaha oo yaraada

Dhibaatooyin dhalmada ah

Sababaha Keena Dhiig-yarida

Cunto bir yari

Vitamin B12 ama folic acid yari

Dhiig bax joogto ah

Gooryaan

Caabuqyo

Cudurrada caloosha (nuugis xumo)

Cuntooyinka Dabiiciga ah ee Kordhiya Dhiigga

1. Hilibka Cas

Hilib lo’aad

Hilib ariga

Waa isha ugu fiican ee birta si fudud jirku u nuugo.

2. Beerka (Liver)

Beerka xoolaha waa hodan ku ah:

Iron

Vitamin B12

Folic Acid

3. Khudaarta Cagaaran

Kaarootada cagaaran

Spinach

Cawska cagaaran

Waxay kor u qaadaan hemoglobin-ka.

4. Digirta & Lawska

Digir madow

Digir cagaaran

Laws

Sisinta

5. Khudradda Cas

Beetroot (beet)

Yaanyo

Tufaax cas

6. Miraha Qalalan

Timir

Sabiib

Qumbo qalalan

7. Ukunta

Ukuntu waxay bixisaa bir iyo borotiin muhiim ah.

8. Kalluunka

Tuna

Salmon

Sardines

Vitamin-ka Kordhiya Dhiigga

Vitamin C – Kordhiya nuugista birta

(Liin, cambe, liin dhanaan)

Vitamin B12

Folic Acid

Cuntooyinka Laga Fogaado Marka Dhiig-yari Jirto

Shaah badan

Qaxwo badan

Cabitaanno sonkor badan

Cuntooyin warshadaysan

Talooyin Dabiici ah oo Lagu Kordhiyo Dhiigga

Cun cunto isku dheelitiran

Cab biyo badan

Qaado qorrax si vitamin D u helo jirku

Ka fogow walbahaarka

Samee baaritaan dhiig mar kasta

Goorma Ayay Tahay In Dhakhtar Loo Tago?

Haddii daal daran jiro

Haddii madax wareer joogto ah jiro

Haddii neef qabatow yimaado

Haddii uur jirto ama dhiig bax jiro

Gunaanad

Dhiig-yaridu waa dhibaato caafimaad oo la iska ilaalin karo haddii la helo cunto sax ah iyo daryeel joogto ah. Cuntooyinka dabiiciga ah ee aan kor ku soo sheegnay waxay kaalin weyn ka qaataan kor u qaadista dhiigga iyo hemoglobin-ka. Haddii calaamadaha sii daraan, la tasho dhakhtar si baaritaan iyo daaweyn sax ah loo helo.